Marketing thuê ngoài không còn là lựa chọn chỉ dành cho các công ty lớn hoặc những doanh nghiệp có ngân sách dư dả. Thực tế, rất nhiều doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam đang rơi vào một tình huống khá giống nhau: sản phẩm hoặc dịch vụ không hẳn tệ, thị trường vẫn còn cơ hội, nhưng phần marketing thì làm mãi vẫn rời rạc. Hôm nay đăng bài, mai chạy ads, mốt sửa fanpage, tuần sau lại nghĩ làm website hay quay video. Cái gì cũng có làm một chút, nhưng nhìn tổng thể lại không thấy một hệ thống nào đủ rõ để kéo tăng trưởng bền hơn.

Vì vậy, câu hỏi doanh nghiệp nhỏ có nên thuê ngoài marketing không? thật ra không nên trả lời theo kiểu có hoặc không tuyệt đối. Nó không phụ thuộc nhiều vào việc doanh nghiệp nhỏ hay lớn. Nó phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào, đang gặp nút thắt gì, đội ngũ nội bộ hiện có giữ được bài toán marketing đến đâu, và cái giá của việc tiếp tục tự xoay sở là bao nhiêu.

Vì sao doanh nghiệp nhỏ thường lưỡng lự với marketing thuê ngoài

Có một sự lưỡng lự rất phổ biến ở các SME: biết marketing quan trọng, nhưng vẫn chần chừ khi nghĩ tới chuyện thuê ngoài.

Lý do đầu tiên là nỗi lo chi phí. Chủ doanh nghiệp thường nghĩ thuê ngoài đồng nghĩa với “chi thêm một khoản lớn”, trong khi trước mắt vẫn còn nhiều chi phí vận hành khác đang đè lên vai. Nỗi lo này không sai. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn thấy khoản tiền phải bỏ ra, mà chưa nhìn thấy chi phí cơ hội của việc tiếp tục làm marketing theo kiểu ngắt quãng, không có chiến lược, không có người đủ sâu để giữ nhịp.

Lý do thứ hai là nỗi lo người ngoài không hiểu mình. Đây cũng là một nỗi lo có cơ sở. Thực tế có không ít doanh nghiệp từng làm việc với các đơn vị bên ngoài nhưng nhận về những đề xuất rất chung, rất giống mẫu, rất ít gắn với thực tế ngành nghề. Vì thế, nhiều SME bắt đầu hình thành suy nghĩ: thôi tự làm còn hơn. Nhưng ở chiều ngược lại, tự làm mà không có cấu trúc, không có người giữ vai trò marketing đủ rõ, cũng dễ đưa doanh nghiệp vào một vòng lặp khác: làm nhiều nhưng không tiến mấy.

Lý do thứ ba là doanh nghiệp hiểu sai về marketing thuê ngoài. Nhiều người nghĩ thuê ngoài nghĩa là giao hết mọi thứ cho một bên bên ngoài rồi chờ kết quả. Thực ra, mô hình đúng thường không phải như vậy. Marketing thuê ngoài tốt là mô hình giúp doanh nghiệp đỡ rối hơn, rõ ưu tiên hơn, có hệ thống hơn, chứ không phải biến doanh nghiệp thành người đứng ngoài mọi quyết định.

Chính vì vậy, điều đáng hỏi không phải là thuê ngoài có tốt không, mà là doanh nghiệp của mình đã đến lúc cần một đối tác ngoài để gỡ nút thắt chưa.

Marketing thuê ngoài có phù hợp với doanh nghiệp nhỏ không?

Câu trả lời là: có thể rất phù hợp, nhưng chỉ khi doanh nghiệp rơi vào đúng hoàn cảnh. Marketing thuê ngoài thường phù hợp khi doanh nghiệp nhỏ:

• Chưa đủ nguồn lực để xây một phòng marketing hoàn chỉnh
• Đã có nhu cầu làm bài bản hơn nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu
• Cần một góc nhìn chiến lược và một đội thực thi tương đối đồng bộ
• Đang bị phụ thuộc vào vài hoạt động chắp vá, ngắn hạn
• Muốn đi nhanh hơn nhưng không muốn tuyển sai người rồi mất thêm thời gian

Ngược lại, chưa phải lúc nên thuê ngoài nếu doanh nghiệp:

• Còn quá sớm, chưa rõ sản phẩm/dịch vụ mình đang bán cho ai
• Chưa sẵn sàng phối hợp thông tin, quy trình, dữ liệu cơ bản
• Chỉ muốn có bài đăng cho đều chứ chưa thật sự muốn làm marketing như một phần của tăng trưởng
• Kỳ vọng thuê ngoài là có kết quả ngay mà không cần thay đổi gì trong bên trong doanh nghiệp

Nói cách khác, marketing thuê ngoài không phải thuốc thần. Nhưng với SME đã đến giai đoạn cần gỡ rối và tạo nhịp mới, đây có thể là một lựa chọn rất đáng cân nhắc.

5 dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp nhỏ đã đến lúc cần đối tác marketing ngoài

1. Có sản phẩm hoặc dịch vụ ổn nhưng marketing quá rời rạc

Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Doanh nghiệp vẫn bán được, có khách cũ, có một vài nguồn giới thiệu, nhưng khi nhìn vào marketing thì:

• Không có kế hoạch rõ
• Không biết bài nào phục vụ mục tiêu gì
• Website, fanpage, ads, nội dung không nối với nhau
• làm rất nhiều thứ nhưng thiếu một hướng đi xuyên suốt

Đây là lúc doanh nghiệp cần nhìn marketing như một hệ thống, không phải một chuỗi đầu việc lẻ. Vì vậy, doanh nghiệp cần một hệ thống marketing thay vì chạy theo từng đợt ngắn hạn [Gắn link bài: Tại sao doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống marketing thay vì chạy theo trend?]

2. Không có người đủ sâu để giữ vai trò marketing

Nhiều SME có nhân sự rất chăm, rất cố gắng, nhưng vẫn không giải được bài toán marketing vì người đó chỉ đang “làm cho có người làm”, chứ chưa thật sự giữ được vai trò chiến lược. Ví dụ:

• Một bạn vừa viết bài, vừa đăng page, vừa chạy ads
• Một người kiêm luôn thiết kế, nội dung, chăm inbox
• Chủ doanh nghiệp duyệt gần như mọi thứ nhưng không có thời gian đào sâu

Vấn đề ở đây không phải nhân sự yếu. Vấn đề là doanh nghiệp chưa có đủ cấu trúc để một cá nhân đơn lẻ gánh được toàn bộ bài toán marketing.

3. Làm rất nhiều nhưng thiếu hệ thống đo lường

Nếu doanh nghiệp thường xuyên nói những câu như:

• Cũng có chạy đó nhưng không biết hiệu quả thật không
• Cũng có nội dung mà không rõ bài nào ra khách
• Cũng có làm fanpage mà không biết nên nhìn chỉ số nào
• Cũng có website mà không chắc nó giúp gì cho bán hàng

Marketing không thể mạnh lên nếu doanh nghiệp chỉ nhìn bề mặt hoạt động mà không nhìn được logic hiệu quả phía sau.

4. Phụ thuộc vào một vài kênh ngắn hạn

Một trong những dấu hiệu cho thấy đã đến lúc cần tư duy lại là khi doanh nghiệp đang sống quá nhiều nhờ:

• Quảng cáo ngắn hạn
• Một vài mối quan hệ cá nhân
• Một vài chương trình ưu đãi
• Một nhân sự gánh team

Những thứ này có thể giúp doanh nghiệp sống trong một giai đoạn, nhưng rất khó giúp đi đường dài. Nếu dừng quảng cáo là chậm lại, người quen ít giới thiệu là hụt khách, hoặc người phụ trách nghỉ là cả hệ thống loạng choạng, thì đó không còn là vấn đề của kênh nữa. Đó là vấn đề của hệ thống.

5. Chủ doanh nghiệp đang ôm quá nhiều việc

Dấu hiệu này rất thật. Nhiều SME nhìn bên ngoài có vẻ vẫn ổn, nhưng phía sau là một chủ doanh nghiệp đang phải:

• Duyệt content
• Nghĩ ý tưởng
• Sửa caption
• Trả lời hướng marketing
• Xem báo cáo ads
• Sửa fanpage
• Quyết định cả việc nên làm video hay không

Nếu mọi thứ marketing đều phải đi qua một người đang gánh quá nhiều việc khác, tăng trưởng rất khó bền. Không phải vì người đó không giỏi, mà vì doanh nghiệp đang thiếu một cơ chế chia vai rõ hơn.

Doanh nghiệp nhỏ nên thuê ngoài phần nào trước

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần thuê ngoài toàn bộ từ đầu. Thường sẽ hợp lý hơn nếu nhìn theo mức độ ưu tiên.

1. Thuê chiến lược trước khi thuê triển khai ồ ạt

Sai lầm phổ biến là đi tìm người làm ads, người viết content, người quay video, người chạy social trước khi xác định:

• Mục tiêu chính là gì
• Khách hàng nào là trọng tâm
• Kênh nào nên ưu tiên
• Website có đang đủ sức đỡ traffic chưa
• Nội dung đang phục vụ nhận biết hay chuyển đổi

Nếu nền chưa rõ, thuê thêm người chỉ làm rối nhanh hơn.

2. Ưu tiên phần tạo nền bán hàng

Với nhiều SME, 3 lớp nên ưu tiên trước thường là:

• Website hoặc landing page
• Thông điệp và nội dung cốt lõi
• Hệ thống kênh chính đủ rõ để không “mạnh ai nấy chạy”

Điều này càng đúng khi doanh nghiệp đang có nhu cầu bán hàng bài bản hơn. Bởi website doanh nghiệp không thể chỉ làm cho có nếu muốn hỗ trợ bán hàng lâu dài [Gắn link bài: Website doanh nghiệp có thật sự giúp bán hàng? Hay chỉ để cho có?]

3. Phân biệt thuê lẻ đầu việc với thuê cả “phòng marketing ngoài”

Thuê một freelancer viết bài, thuê một bên chạy ads, thuê thêm một người quay video… không tự động tạo thành một hệ marketing. Nhiều khi doanh nghiệp đã thuê ngoài, nhưng vì thuê quá rời rạc nên vẫn mệt như cũ. Khác biệt lớn nhất của mô hình phòng marketing thuê ngoài là ở việc phải có:

• Người nhìn chiến lược
• Người giữ tiến độ
• Logic kết nối các đầu việc
• Cách đo hiệu quả rõ ràng hơn

Đây cũng là lý do thuê agency hay tự xây đội marketing nội bộ không nên quyết bằng cảm tính [Gắn link bài: Thuê agency hay tự xây đội marketing nội bộ: Đâu là lựa chọn hợp hơn với SME Việt]

Gu Vietnam nhìn bài toán marketing thuê ngoài cho SME như thế nào

Từ góc nhìn của Gu Vietnam, marketing thuê ngoài không phải lúc nào cũng là đáp án đúng. Có những doanh nghiệp chưa tới thời điểm. Có những doanh nghiệp nên chỉnh lại nền trước khi thuê. Có những doanh nghiệp chỉ cần một mảng nhỏ. Nhưng cũng có không ít SME đang bị mắc đúng một nút thắt: biết cần marketing bài bản hơn, nhưng đội hiện tại không đủ sức hoặc không đủ cấu trúc để gánh tiếp.

Với những trường hợp đó, điều quan trọng không phải là “chọn bên nào nổi”, mà là chọn đúng kiểu đối tác:

• Hiểu bài toán doanh nghiệp nhỏ
• Biết ưu tiên cái gì trước
• Không đẩy doanh nghiệp vào danh sách việc dài hơn
• Không chỉ làm đầu việc mà giúp doanh nghiệp nhìn ra hệ thống

Một doanh nghiệp dịch vụ đã có khách, có doanh thu, có nhu cầu tăng trưởng rõ hơn, nhưng phần marketing vẫn đang nằm giữa 3 - 4 người kiêm nhiệm. Mỗi người cố một ít, nhưng không ai thật sự giữ toàn bức tranh. Trong tình huống đó, thuê ngoài đúng cách không phải là thêm một bên ngoài vào cho rối, mà là thêm một lớp tổ chức để doanh nghiệp bớt rối.

Marketing thuê ngoài có thể rất phù hợp với doanh nghiệp nhỏ, nhưng không phải vì doanh nghiệp nhỏ thì mặc định nên thuê. Nó phù hợp khi doanh nghiệp đang ở đúng thời điểm:

• Muốn lớn lên bài bản hơn
• Thấy marketing hiện tại quá chắp vá
• Không có người đủ sâu để giữ hệ thống
• Đang phụ thuộc quá nhiều vào vài kênh ngắn hạn
• Chủ doanh nghiệp ôm quá nhiều việc và không thể tiếp tục như cũ

Điểm quan trọng nhất không nằm ở việc thuê hay không thuê, mà ở chỗ doanh nghiệp có dám nhìn đúng thực trạng của mình hay không. Khi đã nhìn đúng, câu trả lời thường sẽ rõ hơn rất nhiều. Với SME Việt, thuê ngoài không nên là quyết định vì sợ chậm. Nó nên là quyết định vì muốn đi nhanh hơn một cách có hệ thống.

Ông Nguyễn Ý Nhạc - CEO Gu Vietnam